Pył hamulcowy rdzewieje dalej w przechowaniu, jeśli felga zostaje brudna

Koła zmienione, letni komplet leży w bagażniku i aż się prosi: do piwnicy, a wiosną z powrotem na auto. Co przy okazji idzie do przechowania razem z kołami, widać dopiero w kwietniu. Drobinki żelaza z pyłu hamulcowego siedzą wtedy od sześciu miesięcy we wnętrzu felgi, a część z nich zdążyła zostawić w lakierze bezbarwnym małe, rdzawobrązowe kropki.

Prawidłowe przechowywanie opon to: wcześniej dokładnie umyć i osuszyć felgę i oponę, podnieść ciśnienie o 0,5 bar, oznaczyć pozycję koła i przechowywać je w chłodnym, ciemnym i suchym miejscu, na leżąco albo na wieszaku. Opona nie dostaje przy tym żadnego nabłyszczacza, felga może dostać warstwę ochronną.

---

Przechowywane koło potrzebuje chłodu, ciemności i 0,5 bar więcej

Jeśli chcesz przechować opony, potrzebujesz chłodnego, ciemnego i suchego miejsca, w którym temperatura jest możliwie stała, a do gumy nie dociera ani słońce, ani ciepło z grzejnika, ani olej. To sedno, co do którego zgadzają się ADAC i producenci opon.

Liczby są proste. ADAC zaleca, żeby przed odstawieniem kół na sezon podnieść ciśnienie o 0,5 bar ponad wartość producenta. Opona powoli traci powietrze przez samą gumę, zwykle około 0,1 bar na miesiąc. Dla ciebie to znaczy: zapas wystarcza mniej więcej na pięć miesięcy do następnej wymiany, a bok opony cały czas trzyma napięcie.

Poradniki podają zakres temperatur od około 10 do 25 °C. Przy większym cieple plastyfikatory szybciej uciekają z mieszanki gumowej, a wahania między dniem i nocą wciągają wilgoć w każdą szczelinę. Piwnica bez rury od ogrzewania jest więc zwykle lepsza niż strych, który latem się nagrzewa, albo szopa, w której trzyma mróz.

Sposób przechowywania zależy od tego, czy opony są na felgach. Kompletne koła leżą płasko jedno na drugim, maksymalnie cztery sztuki, albo wiszą na stojaku na koła lub uchwycie ściennym. Same opony bez felg stoją za to pionowo obok siebie i co kilka tygodni obracasz je o kawałek, żeby nie odgniotło się jedno miejsce. Kompletne koła na stojąco to jedyny wariant, który oba źródła wykluczają: ciężar felgi przez całe miesiące naciska wtedy na ten sam punkt bieżnika.

Dwie rzeczy nie mają czego szukać w pobliżu kół. Rozpuszczalniki, paliwo i olej atakują mieszankę gumową bezpośrednio, dlatego koła stoją na palecie albo przynajmniej na plandece, a nie na gołej posadzce. A urządzenia z silnikiem elektrycznym, na przykład kompresor, palnik pieca czy pompa do brudnej wody, wytwarzają ozon, przez który opona z zewnątrz robi się krucha. Continental wymienia obie rzeczy wprost w swoich zaleceniach dotyczących przechowywania.

Pył hamulcowy na feldze rdzewieje dalej w przechowaniu

Pył hamulcowy to w dużej części drobne cząstki żelaza ścierane z tarczy hamulcowej. Te cząstki dalej się utleniają, jeśli leżą na feldze razem z resztką wilgoci, także w piwnicy i także wtedy, gdy auto nigdzie nie jeździ.

Na co dzień niewiele z tego widać, bo każde mycie spłukuje część osadu. Przez pół roku przechowywania tego mycia po prostu nie ma. Cząstki siedzą wtedy dokładnie tam, gdzie zbiera się ich najwięcej: we wnętrzu felgi za szprychami, na rancie felgi i wokół otworów na śruby. Z wilgocią z powietrza żelazo dalej pracuje, a szary nalot zamienia się w małe rdzawe kropki, czyli lotną rdzę. Na lakierze bezbarwnym felgi aluminiowej zwykle da się ją jeszcze rozpuścić chemią. Im dłużej siedzi, tym więcej z nią roboty.

Błąd, który na początku robi prawie każdy: felga dostaje strzał z myjki ciśnieniowej na myjni samoobsługowej i od razu uchodzi za czystą. Filmy o detailingu pokazują bardzo wyraźnie, dlaczego to za mało. Luźny brud schodzi, ale wypieczony pył hamulcowy we wnętrzu felgi zostaje. Puszcza dopiero pod iron removerem i szczotką, która naprawdę dochodzi za szprychy.

Do tego dochodzi sól drogowa, jeśli koła jeździły zimą. Sól przyciąga wodę i trzyma powierzchnię w wilgoci. Jeśli wiosną odstawiasz zimowe koła nieumyte, felga spędza całe lato z solą i żelazem we wnętrzu.

Jeśli lakier bezbarwny ma gdzieś odprysk od kamienia albo rysę od krawężnika, wilgoć wchodzi w tym miejscu pod lakier. Aluminium się utlenia i podnosi lakier cienkimi nitkami, to tak zwana korozja nitkowa. Tego już nie domyjesz, zostaje tylko ponowne lakierowanie. Właśnie dlatego mycie należy do odstawiania kół, a nie do następnej wymiany. Jak powstaje wypalony pył i jak go usunąć w razie potrzeby, opisujemy dokładnie w artykule jak usunąć wypalony pył hamulcowy, zanim przyjdzie sól drogowa.

Tylko po zdjęciu koła wnętrze felgi jest w pełni dostępne

Zdjęte koło umyjesz od środka, czyli dokładnie w miejscu, które na aucie chowa się za zaciskiem hamulca. Dlatego warto myć felgi nie na samochodzie, tylko dopiero po zdjęciu kół.

Kolejność wyznacza grawitacja i brud: najpierw wnętrze felgi, potem front felgi, na końcu opona. Jeśli zaczniesz od frontu, przy myciu środka spłuczesz rozpuszczony brud z powrotem na czystą już powierzchnię. SONAX FelgenBeast środek do felg 1000 ml / 1 Liter dajesz na zimną, suchą felgę, z odległości 15 do 20 centymetrów, od dołu do góry.

SONAX liczy 40 do 60 mililitrów na koło. Po 60 do 90 sekundach żel robi się czerwonofioletowy: substancja czynna, tioglikolan, wiąże związki żelaza i sprawia, że rozpuszczają się w wodzie, jak klamra, która obejmuje każdą drobinkę żelaza. W praktyce widzisz dokładnie, gdzie jeszcze siedzi pył hamulcowy.

Pełny czas działania to trzy minuty, maksymalnie pięć. Potem substancja czynna jest nasycona, dłuższe czekanie nic nie daje poza ryzykiem, że żel zaschnie. Przy komplecie zimowych kół po całym sezonie drugie krótkie podejście działa lepiej niż jedno długie.

W tym czasie do akcji wchodzi miękka szczotka do felg z wodą. Ma wprowadzić żel w zakamarki i poluzować rozpuszczony nalot, a nie szorować. Która szczotka pasuje do wnętrza felgi, szprych i otworów na śruby, pokazuje przegląd 5 stref felgi, które wymagają innej szczotki, a cały wybór znajdziesz w kategorii Szczotki do felg.

Potem kolej na oponę. SONAX XTREME Zmywacz Opon+Plastików 750 ml zdejmuje z boku opony nalot ze startego asfaltu, pyłu hamulcowego i starych resztek dressingu, a guma przy tym nie pęcznieje. Prosta zasada z praktyki: jeśli piana przy szczotkowaniu robi się wyraźnie brązowa, na boku opony siedzi jeszcze brud albo stary dressing i warto zrobić drugie podejście.

Lekki brązowawy połysk, który zostaje potem, często wcale nie jest brudem. Producenci opon dodają do gumy środki chroniące przed ozonem, które z czasem wędrują na powierzchnię i tam brązowieją od utleniania. Fachowcy nazywają to blooming. Jeśli szorujesz ten nalot odtłuszczaczem albo APC tak długo, aż bok będzie smoliście czarny, zabierasz oponie dokładnie tę ochronę, która chroni ją przed pęknięciami. Dwa podejścia wystarczą, reszta może zostać.

Do spłukania wystarczy mocny strumień wody od góry do dołu, aż przestanie spływać fioletowy nalot. Plamy smoły, które zostaną po płukaniu, usuwasz dopiero na suchej feldze, bo tar remover na bazie rozpuszczalnika pływa po filmie wody i nie dochodzi do plamy.

Woda w otworach na śruby jeszcze długo wycieka

Świeżo umyte koło po przetarciu wydaje się suche, ale ze szczelin między szprychami, z otworów na śruby i z rantu felgi jeszcze przez dłuższą chwilę cieknie woda. Dopiero kiedy i tam nic już nie leci, koło może iść do przechowania.

Chłonny ręcznik z mikrofibry na powierzchnię, drugi, mniejszy, na otwory na śruby, potem raz obrócić koło i przetrzeć jeszcze raz. Jeśli masz dmuchawę, wydmuchaj szczeliny. Potem koło stoi jeszcze kilka godzin na otwartym powietrzu, zanim trafi do pokrowca na opony. Szczelnie zamknięte foliowe worki to kiepski pomysł, bo zbiera się w nich skroplona woda. Oddychający pokrowiec trzyma kurz z dala, a wilgoć wypuszcza.

Zanim koło trafi na regał, robisz krótką kontrolę. Wyjmij kamienie z bieżnika, sprawdź bieżnik pod kątem gwoździ i nacięć, a bok opony pod kątem wybrzuszeń, zmierz głębokość bieżnika. Ustawowe minimum to 1,6 milimetra. Przy oponach zimowych ADAC i TÜV radzą co najmniej 4 milimetry. W teście ADAC opona zimowa z 4 milimetrami bieżnika potrzebowała na śniegu przy 30 km/h już o 3,2 metra dłuższej drogi hamowania niż nowa.

Wiek opony podaje kod DOT na boku: ostatnie cztery cyfry to tydzień i rok, więc „3618” oznacza 36. tydzień 2018 roku. Po ośmiu do dziesięciu latach oponę wymieniasz, niezależnie od bieżnika.

Potem oznacz pozycję: LP, PP, LT, PT kredą od wewnętrznej strony, naklejką albo opisanymi kapturkami wentyli. Przy następnej wymianie możesz wtedy celowo zamienić osie i wyrównać zużycie. Na koniec podnieś ciśnienie o 0,5 bar ponad wartość producenta, tak jak opisaliśmy wyżej. Przy zakładaniu kół wiosną ustawiasz je z powrotem na wartość zalecaną.

Na samą felgę warto teraz dać warstwę ochronną. SONAX XTREME Ceramic Detailer do Opon+Felg 750 ml psikasz na aplikator, rozprowadzasz po czystej, suchej feldze i dociągasz suchym ręcznikiem z mikrofibry, zanim zaschnie. Warstwa Si-Carbon wygładza powierzchnię tak, że pył hamulcowy później trzyma się wyraźnie słabiej. Poczujesz to przy następnej wymianie: felga potrzebuje mniej środka i mniej szczotki. SONAX podaje do trzech miesięcy efektu perlenia w jeździe, a w przechowaniu felga i tak stoi osłonięta.

Nabłyszczacz i myjka ciśnieniowa z bliska szkodzą oponie

Najczęstsze błędy przy przechowywaniu opon nie dzieją się w piwnicy, tylko wcześniej: myjka ciśnieniowa za blisko, nabłyszczacz na boku opony, szczelny foliowy worek i miejsce obok grzejnika. Wszystkich czterech łatwo uniknąć.

Pierwsze ryzyko to strumień z myjki ciśnieniowej. ADAC zaleca co najmniej 50 centymetrów odstępu od opony, bo ostry strumień z bliska może uszkodzić bok. Do tego dochodzi rzecz, którą wielu zauważa dopiero, kiedy kierownica zaczyna drgać: na jednym filmie z mycia felg strumień oderwał klejony ciężarek wyważający z wnętrza felgi. Jeśli przy myciu zauważysz brak ciężarka, przed założeniem koła daj je do ponownego wyważenia.

Drugi błąd wynika z dobrych chęci. Nabłyszczacz na boku opony wygląda przed odstawieniem porządnie, ale Continental przed przechowaniem wyraźnie to odradza, bo niektóre składniki skracają żywotność opony. Dlatego przy odstawianiu opona ma być tylko czysta i sucha. Dressing dla wyglądu, jeśli w ogóle, dajesz po założeniu koła. Ceramic Detailer z poprzedniej sekcji idzie więc w przechowaniu tylko na felgę, nawet jeśli według SONAX jest przeznaczony do obu.

Trzeci i czwarty błąd dotyczą miejsca. Szczelnie zawiązana folia trzyma skroploną wodę w środku, zamiast ją oddawać. A regał tuż obok pieca to od razu dwa problemy: ciepło i ozon z palnika. Paleta pod kołami i trochę odstępu od pieca i kompresora załatwiają oba.

Ostatnia rzecz dotyczy ponownego zakładania kół. Śruby kół dokręcasz na krzyż kluczem dynamometrycznym, z wartością z instrukcji auta, i po pierwszych 50 kilometrach dokręcasz ponownie. Brud albo rdza między felgą a piastą fałszują moment dokręcenia, to kolejny powód, żeby felga szła do przechowania czysta. Same śruby zostają suche. Smar albo olej na gwincie zmniejsza tarcie i przy tym samym momencie śruba się przeciąga.

Trzy środki wystarczą na cztery koła przed odstawieniem

Do odstawienia kompletu kół potrzebujesz środka do felg, środka do opon i warstwy ochronnej na felgę, do tego miękkiej szczotki i dwóch ręczników z mikrofibry. Więcej sprzętu przy kompletnych kołach nie trzeba.

SONAX FelgenBeast środek do felg jest bezkwasowy, kompatybilny z czujnikami TPMS i dopuszczony do felg stalowych oraz aluminiowych lakierowanych, polerowanych, chromowanych i matowych. Przy około 50 mililitrach na koło litr wystarcza na mniej więcej pięć kompletów. W Trusted Shops kupujący zgodnie piszą o widocznym efekcie już przy pierwszym użyciu. Jego granica: świeżo przelakierowane felgi, które nie mają już fabrycznej powłoki, oraz wypalona smoła. Na smołę potrzebny jest osobny tar remover. Jeśli wolisz dobierać środek do materiału felgi, inne typy znajdziesz w kategorii Płyn do Felg.

SONAX XTREME Zmywacz Opon+Plastików zdejmuje nalot z boku opony, nie odtłuszczając gumy i nie powodując jej pęcznienia, a przy okazji myje zewnętrzne plastiki przy nadkolu. Nie zastąpi środka do felg. Na cząstki żelaza we wnętrzu felgi nic nie poradzi, bo brakuje mu iron removera.

SONAX XTREME Ceramic Detailer do Opon+Felg to szybka warstwa ochronna: psikasz, rozprowadzasz, dociągasz, bez spłukiwania. Usuwa tylko lekkie zabrudzenia i nie zastępuje powłoki ceramicznej. Jeśli wiosną chcesz mieć coating z trwałością na kilka miesięcy, nakładasz go mniej więcej dwa tygodnie przed założeniem kół na zdjętą, odtłuszczoną felgę. Warstwa ma wtedy około tygodnia na utwardzenie, zanim koło znowu zobaczy pył hamulcowy.

Zostaje pytanie o nakład pracy. Pierwszy komplet trwa dłużej, bo dopiero wyczuwasz kolejność, a schnięcie wymaga cierpliwości. Tak po prostu jest. Przy drugiej wymianie idzie to wyraźnie szybciej, bo zabezpieczona felga nie trzyma już tak mocno pyłu.

Detailing1-Insight: Najlepszy moment na zabezpieczenie felg to nie wymiana kół, tylko czas pomiędzy. Niedawno klientka opisała nam dokładnie taki przebieg: zabezpieczyła swoje zimowe alufelgi po zdjęciu z auta i dała powłoce utwardzić się w piwnicy, zanim koła wróciły na samochód. Po zdjęciu koła masz dostęp do całego wnętrza felgi, a warstwa ma spokój, zamiast po godzinie dostać pierwsze hamowanie. Co za to widzimy często: koła, które z zewnątrz błyszczą, a od środka po sezonie mają szary pas pyłu hamulcowego, bo zrobiony był tylko front. Przy odstawianiu kół wnętrze felgi to jedno podejście ze środkiem i szczotką, rok później to robota na całe popołudnie.